START

RECREATIE

MAGAZINE

NATUUR

HISTORIE

EDUCATIE

OVER ONS

LOGIN

 
 

Bomen Planten Insecten Libellen Vlinders Vogels Vissen Zoogdieren
 

Kaardenbol (Dipsacus fullonum)

De grote kaardenbol (Dipsacus fullonum), behoort tot de kaardenbolfamilie (Dipsacaceae), in de 22e druk van de Heukels, of tot de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae), in de 23e druk van de Heukels. De plant wordt ook wel weverskaarde genoemd.

In Nederland is de grote kaardebol wettelijk beschermd.

De grote kaardenbol komt oorspronkelijk uit Noord-Afrika (Maghreb), Voor-Azi en Europa, maar komt tegenwoordig overal in de gematigde streken voor.

De plant is tweejarig en kan 70-150 cm hoog worden. De bladeren zijn twee aan twee tegenoverstaand en de vergrote bladvoet werkt als opvangbakje voor water.

De lila bloempjes zijn klein en ongesteeld en staan bij elkaar op een hoge ineengedrongen tros (hoofdje). Ze hebben een 5-9 cm lange gemeenschappelijke 'kelk' (het omwindsel). Elk bloempje heeft naast een eigen vergroeidbladig omwindseltje ook nog een kelk van stijve haren. Een bloempje heeft vier meeldraden, n stamper en een onderstandig vruchtbeginsel met n zaadknop.

De bloei begint vanuit het midden van de bloeiwijze en bloeit tegelijk naar boven en beneden. Hierdoor zijn twee bloeiende ringen te zien.

De kaardenbol produceert veel nectar en trekt daarom veel insecten zoals solitaire bijen en hommels.

De weverskaarde werd vroeger in de Vaucluse (Zuid-Frankrijk) veel verbouwd en gexporteerd naar onder meer Nederland, Rusland en Japan. Honderden hectaren waren in Zuid-Frankrijk in de 19e en 20e eeuw in productie. In 1862 was dat 2326 ha. Na 1968 was er nog n firma die de weverskaarde kon leveren maar dat bedrijf sloot in 1985.

De Bloemhoofdjes van de kaardenbol werd in de Middeleeuwen gebruikt voor het ruwen van gevolde wollenlaken, hiertoe werden een aantal van deze kaardenbollen in een kruisvormige houten houder bevestigd. Later zijn er zelfs speciale machines ontwikkeld voor het ruwen van weefsels met behulp van de kaardenbol. De bloemhoofdjes werden daartoe op stalenpennen geregen. Een dergelijke machine staat nog opgesteld in het Nederlands Textielmuseum te Tilburg. Als wolkaarde is de weverskaarde nooit gebruikt. De stekels van deze zaadbol zijn daar niet sterk genoeg voor.

© biesbosch.nu / laatste update: 2009-06-06

 

ZOEKEN

 
 

ACTIVITEITENKALENDER

 

 Kalender

November 2018

Ma Di Wo Do Vr Za Zo
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

 
 
 

biesbosch.nu 2018