START

RECREATIE

MAGAZINE

NATUUR

HISTORIE

EDUCATIE

OVER ONS

LOGIN

 
 
Bomen Planten Insecten Libellen Vlinders Vogels Vissen Zoogdieren

Klein koolwitje (Pieris rapae)
Maximale afmeting:21 - 27 mm.

Het klein koolwitje of knollenwitje (Pieris rapae) is een dagvlinder uit de familie witjes (Pieridae).

Het klein koolwitje komt in grote delen van Europa voor, maar ook in Noord-Afrika, Azië en Japan en is een exoot in Noord-Amerika en Australië. De vlinder vliegt van zeeniveau tot 3000 meter in berggebied. Het stelt geen specifieke eisen aan zijn omgeving en kan daarom overal worden aangetroffen waar de waardplanten groeien.

Onder de waardplanten van het klein koolwitje bevinden zich verscheiden koolsoorten, vandaar ook de naam. Door kwekers van koolsoorten wordt de rups algemeen als een plaagdier gezien. Meer specifiek zijn de waardplanten: De Kruisbloemenfamilie (Brassicaceae), , de Resedafamilie (Resedaceae), de kappertjesplant (Capparis spinosa), de Oostindische kers en andere (Tropaeolaceae) en enkele soorten uit de Amarantenfamilie (Chenopodiaceae) zoals vooral Meldes (Atriplex).

De vlinder legt één tot hooguit drie eieren per plant op de onder- of bovenkant van het blad, mede hierdoor leven de rupsen vaak solitair. Er zijn 3 tot 4 generaties per jaar. De eerste generatie vliegt tot eind juni. De tweede en de derde generatie overlappen elkaar en vliegen van eind juni tot eind september. Soms is er ook nog een vierde generatie.

De vlinder overwintert als pop, vaak relatief laag bij de grond (1-3 meter) en regelmatig aan niet-natuurlijke voorwerpen (muren, hekwerk, tuinmeubels etc). De vliegtijd is van maart tot en met oktober, maar de vlinder wordt op de Canarische Eilanden het hele jaar door waargenomen.

De rups zit vaak langs een nerf of bladrand van kruisbloemigen, maar vanaf het derde stadium leeft deze meestal in het hart van de koolplant.

De rups wordt geparasiteerd door een Europese sluipwesp uit het Apantheles-geslacht. Daarnaast zetten sommige sluipvliegen hun eitjes op de poppen af en eten lieveheersbeestjes en de gewone hooiwagen de rupsen op. Ook sommige wantsen en een virus zijn natuurlijke vijanden van de rups.

De vleugel heeft een lengte van 21 tot 27 millimeter en is gesierd met enkele zwarte vlekken. Op de aderen zit een groene bestuiving. Zowel de vrouwtjes als de mannetjes hebben een donkere tip aan de bovenkant van de voorvleugel. Bij het mannetje zit daaronder nog één stip en bij het vrouwtje nog twee stippen. Bij de tweede en volgende generaties zijn de stippen iets donkerder van kleur.

Een aantal vlinders lijkt min of meer sterk op het klein koolwitje:

Groot koolwitje (Pieris brassicae) is in het geheel wat groter (vleugellengte ca. 32mm vs. 25mm voor klein koolwitje), de zwarte vlek op de punt van de voorvleugel is wat zwaarder aangezet, maar compacter en loopt op de bovenkant van de voorvleugel aan de achterzijde slechts door tot de derde of vierde ader, terwijl deze bij het kleine koolwitje door kan lopen tot de zesde of zevende ader.

Klein geaderd witje (Pieris napi) heeft duidelijke zwarte tekening op en om de vleugeladers.

Wedewitje (Pieris ergane) dat in Zuid-Europa het Midden-oosten, Turkije en Iran voorkomt heeft op de bovenkant van de voorvleugels geen zwarte vlek.

Scheefbloemwitje (Pieris mannii) dat in Centraal- en Zuid-Europa voorkomt heeft een grotere zwarte tekening op de vleugelpunt die op de bovenkant doorloopt tot de derde of vierde ader. De vlek aan de voorrand op de bovenkant van de achtervleugel is hol.

De tamelijk grote rups heeft een heldergroene tot donker blauwgroene kleur met een fluwelige beharing en lijkt sterk op de rups van andere Pieris-soorten, maar niet op die van het groot koolwitje en van het Canarisch koolwitje (Pieris cheiranthi).

 

ZOEKEN

 
 

GRATIS MAGAZINE

 

Schrijf je hier in voor het grat Schrijf je hier in voor het gratis magazine van het Biesbosch MuseumEiland!

 

ACTIVITEITENKALENDER

 

 

LAATSTE NIEUWS

 
Schrijf je hier in voor het grat
Museumroof

Schilderij St. Elisabethsvloed

Het Biesbosch MuseumEiland heeft de IDEA-tops Awards 2016 gewonnen in de categorie: Green Architecture

Green Key certificaat

Vrijwilligers

Bezoekers

Biesbosch Beleving

 
 
 

© biesbosch.nu