START

RECREATIE

MAGAZINE

NATUUR

HISTORIE

EDUCATIE

OVER ONS

LOGIN

 
 

Gat van de Hengst
Een voormalige kil in de Sliedrechtse Biesbosch tussen de Hengstpolder en de Louw Simonswaard. In 1852/53 werd deze kil afgedamd in het kader van het graven van de Nieuwe Merwede.

Gat van de Slek
Kreek langs de noordoostzijde van het Spaarbekken 'Honderdendertig'. De voormalige Polder 'De Slek' maakt nu deel uit van dit Spaarbekken.

Gat van Kielen
Oude Biesboschnaam. Het water is voor het grootse deel opgegaan in de Nieuwe Merwede. In de Dortse Biesbosch ligt nog een kreek met die naam. Rond 1868 werd hier de zalmsteekvisserij beoefend door Z.K.H Prins Frederik. Horsman, de eerste zegenvisser op de net gegraven Nieuwe Merwede stelde dat men zich niet aan de regels voor de steekvisserij hield en dat zij verantwoordelijk waren voor zijn verliezen. De koninklijke steekvisserij is uiteindelijk opgehouden te bestaan bij het voltooien van de Nieuwe Merwede toen de Dam van Engeland werd aangelegd die het Gat van Kielen afsloot. Voor Horsman kwam dit te laat. Ook hij moest zijn onderneming voortijdig stoppen.

Gat van Lijnoorden
Werd in het voorjaar van 1969 afgesloten.

Gijsbert
(anno 1802?) Oude niet langer in gebruik zijnde poldernaam in de Biesbosch. Deze kleine polder is opgegaan in het Spaarbekken 'Honderdendertig.

Gijsjesplekkie
Oude niet langer in gebruik zijnde gebiedsnaam in de Biesbosch.

Gijster, polder
Naam van een voormalige polder in de Biesbosch. Deze kleine polder is opgegaan in het Spaarbekken De Gijster.

Gijster, Spaarbekken
Opslagbekken voor drinkwaterzuivering. De volgende polders zijn in het spaarbekken opgegaan: Jeneverplaat, Heenplaat en Gijster.

Groote of Zuidhollandse Waard
Van origine de naam van een Hoogheemraadschap in een uitgestrekt landbouwgebied van ongeveer 42.500 hectare waarin nu ondermeer de Biesbosch ligt. Voor de Sint Elisabethsvloed van 1421 lagen hier een aantal Ambachten en ParochiŽn en stond het bekend als 'de graanschuur van Holland'. In het wapen symboliseren de vier kwartieren de vier historische gebiedsdelen, waarin het huidige waterschap ligt. Het eerste kwartier is het wapen van (Zuid-)Holland, het oostelijke deel van de Hoekse Waard behoorde historisch tot Holland. Het tweede kwartier is het wapen van Beieren, voor het gebied Beierland, het noordelijke en zuidwestelijke deel van de Hoekse Waard. Het derde kwartier is het wapen van Dordrecht, voor het Eiland van Dordrecht. Het vierde kwartier is het wapen van Strijen, aangezien een groot deel van de Hoekse Waard behoorde tot het graafschap Strijen. De kroon en de griffioen zijn ook ontleend aan het wapen van Dordrecht, om het belang van de stad in de omgeving nogmaals aan te geven. De leeuw is de schildhouder van het wapen van Holland.

Hap en Hennip
Door het buiten zijn oevers treden van de Witboomkil liep deze polder in 1954 een kadedoorbraak op.

Hardenhoek
Noordwaard: Landbouwpolder, 600 hectare. Op langere termijn wordt er gedacht aan natuurontwikkeling.

Heenplaat
Oude gebiedsnaam in de Biesbosch. Deze kleine polder is opgegaan in het Spaarbekken De Gijster. Er is nog een gebiedje met de naam Heenplaat, ingeklemd tussen het Ganzenest en de Polder Moordplaat, aan het 'Nauw van Paulus'.

Helpolder
In 1804 omkaad. Daarvoor liep er door het gebied een kreek genaamd 't Gat door de Becramminge' (genoemd naar de becrammingen die in de Beneden Merwede waren geplaatst om de doorstroming van de rivier te bevorderen en zo verzanding te voorkomen). Later kreeg deze kreek de naam 'Louwe gaetie' en 'Visschersgaatje'. Uiteindelijk werd de polder samengevoegd met de Zuilespolder.

Helsluis
Deze sluis is een van de weinige sluizen in Nederland die een zogenaamde 'groene kolk' heeft. Dat wil zeggen dat de kom tussen de sluisdeuren niet wordt omgeven door een stalen of betonnen damwand maar een talud waar gras en kruiden op groeit.

Hengstpolder
In 1803 bekaad.

Honderdendertig, Polder
Sinds 1972 spaarbekken voor drinkwaterzuivering. De voormalige polder 'Honderdendertig' (nu deel van dit Spaarbekken) is vernoemd deze zogenaamde 'steken'. Dit zijn lei-schermen die gebruikt werden bij de zalmvisserij. Hier moeten dus ooit 130 lei-schermen ofwel 'steken' hebben gestaan. Honderdendertig, Spaarbekken: opslagbekken voor drinkwaterzuivering. De volgende polders zijn in het spaarbekken opgegaan: De Elft, De Anna, Gijsbert, Theresia, De Slek en Polder Honderd en dertig.

Houweningswater
Vernoemd naar het waarschijnlijk in 1421 vergane dorp Houweningen. Het brede water van de kreek werd in 1863 door middel van een dam afgesloten. Op het uiterste westen van het afgedamde deel had vier eigenschappen die de groei van een groot aaneengesloten veld Krabbescheer (Stratiotes aloides) mogelijk maakten namelijk: een behoorlijke waterdiepte, een gedempt tij dat deze plek alleen via een lange omweg kon bereiken, geen afzetting van ebslik en een beschutte ligging achter een basaltdam. Dit in relatie tot het broeden van de Zwarte stern. (Lebret 1979).

Jaapjesnest
Oude niet langer in gebruik zijnde gebiedsnaam in de Biesbosch.

Jannezand, polder
Brabantse Biesbosch nabij Hank. Vanaf circa 1720 komt het gebied als 'onbedijkte op- en aanwassen' op oude kaarten voor. Voor zover bekend, komt de naam Jannezand voor het eerst voor op een kaart uit 1754.

Jantjesplaat
65 Hectare, eigendom Staatsbosbeheer. Huidig landbouwpolder, toekomst omzetting naar grasland.

Jeneverplaat
Oude niet langer in gebruik zijnde gebiedsnaam in de Biesbosch. Deze kleine polder is opgegaan in het Spaarbekken De Gijster.

Jonge Janswaard
Sliedrechtse Biesbosch, eigendom Staatsbosbeheer. Samengevoegd met Aart Eloyenbosch. Tezamen 113 Hectare. In het kader van de benodigde dijkversterking na de extreem hoge waterstanden van 1993 en 1995 werd in 1997 uit de polder klei gewonnen. Hierbij werd een krekenpatroon aangelegd. Als de omringende kreken weer schoon genoeg zijn zullen de in de polder gegraven kreken weer met het buitenwater worden verbonden. Info Biesboschmuseum: 1807: Mevr. Stark, wed. Johannes Francois Leemans verkoopt in het openbaar 3 percelen hooiland gelegen in de Jonge Janswaard. De verkoopakte hiervan is bewaard gebleven in het Oud Archief van Werkendam onder nr. 1762. 1807: Openbare verpachting door Adriaan Kamermna, als gemachtigde van J.F. Leemans en J. Casdorp van 4 percelen hooiland gelegen in de Jonge Janswaard en de Kloppenwaard: met bijlage 1807 OAW 2153. In 1840 was het een onbehuisde polder onder Werkendam. Noord grenzend aan de Merwede, ten westen de Bijlandsche waard onder Hardinxveld, zuid Breedweer van Floris van der Tempel en oost de Kop van het ouden wiel. Oppervlakte ca. 20 bunder. Een houten duiker van 9 palm en 4 duim wijd voorzien van een schuifdeur loosde het water op het Jonge Jans gat en de Sneepkil. Ligt 2 el en 2 palm boven AP.

Jongeneele Ruigte
Sliedrechtse Biesbosch, behoorde tot de aanwassen ten zuiden van de Zoetemelkskil. Ze is waarschijnlijk omstreeks 1670 ontstaan. In 1804 volgt de omkading van het oostelijke deel. In 1863/64 komt aan de westzijde van de polder (door de aanleg van de Nieuwe Merwede) een lage dijk te liggen.

Kleine Zalm
Deze polder werd in 1919 met handkracht en kruiwagens ingedijkt door aannemer Willem Rasenberg uit Breda.

Kop van 't Land
In het midden van de 15de eeuw had men, vanuit Dordrecht, door het aanleggen van dijken land teruggewonnen op de binnenzee die ontstaan was na de St. Elisbethsvloed. Het verste punt lag aan de Westkil ( later opgegaan in de Nieuwe Merwede en kreeg de naam 'de Kop', en weer later de Kop van 't Land. Er is nog een verklaring; Op oude kaarten had het gebied de vorm van een vis. De namen 'de Kop', 'de Staart' en 'de Rug' zouden hierdoor deze namen hebben gekregen. Deze namen zijn nu nog steeds in gebruik.

Kop van de Oude Wiel
Ligt in het meest oostelijke puntje van de Sliedrechtse Biesbosch. Hier scheiden de rivieren de Beneden- en de Nieuwe merwede zich. Het is een van de weinige onbekade gebieden in de Biesbosch. Bijzonder is dat er zich zeer oude stroomruggen bevinden. Dit zijn zandruggen die in de loop der eeuwen zijn afgezet door de rivier. De flora is hier afwijkend van wat we in de Biesbosch gewend zijn.

Kort en Lang Ambacht
Voormalige landbouwpolder, nu natuurgebied in ontwikkeling, Sliedrechtse Biesbosch. In 1531 worden de killen binnen het Kort- en Lang Ambacht met paalwerk afgesloten. In 1817 wordt het gebied weer polderland. (Dr.H.A.Visscher, Landelijk Dordrecht 1997). In 1876 worden de polder samengevoegd met polder Stededijk. Hierdoor verdwijnt tevens de laatste resten van de eens zo machtige Bassekil. In 1936 gepacht van de eigenaaresse mejuffrouw J.M. Hoogendijk te Bussum, door de Familie Kadijk uit Roodeschool (Groningen). 1936: in de westhoek van de polder brengt Kadijk een extra duiker in de kade aan om na een doorbraak snel het water weer uit de polder af te voeren. Dit stuk kade wordt echter op Sinterklaasavond tezamen met de duiker weggevaagd bij een hoogtij. Het wiel wat achterblijft maakt nu onderdeel uit van de Dode Kikvorschkil. In 1937 mislukt de oogst doordat insecten de wortels van het graan opeten. De polder was voorheen grasland geweest en de larven zaten nog in de grond. In 1938 komt de boerderij gereed en verlaat de familie de personeelswoning. 1954: een Deens vliegtuig maakt een noodlanding in de polder. In Sliedrecht hadden ze het vliegtuig wel zien landen maar konden alleen maar raden naar wat er gebeurt was. Hierop heeft men besloten vanuit de Kop van 't Land een telefoonlijn aan te leggen naar de boerderij. In 1943 en 1944 verblijven er onderduikers bij Kadijk. Ontwikkelingen: kleiwinning tbv. dijkverhogingprojecten (start 1997) is inmiddels afgerond. Hierna eigendom Staatsbosbeheer.

Lange plaat
Deze polder werd, tezamen met de Noordplaat en de Vischplaat ter compensatie voor het aanleggen van de spaarbekkens aan de natuurbescherming toebedeelt. Lebret 1997.

Lepelaar
Bouwland. Voormalige eigenaar Waterwinbedrijf Brabantse Biesbosch wilde hier het vierde spaarbekken realiseren dit gaat niet door. Nu in eigendom van Staatsbosbeheer. Bestemming: Wetland.

Louisa- of Prinsenpolder
Eiland van Dordrecht, bijna 250 hectare groot en vernoemd naar de dochter Louisa van prins Willem de vijfde.

Louw Simonswaard
Polder in de Sliedrechtse Biesbosch die daarvoor Jan Simonswaard heette.

Maltha Polder
Noordwaard. Een groot deel van de klei uit de gegraven kreken is gebruikt voor de dwars door de Noordwaard aangelegde dijk.

Mariapolder
Sliedrechtse Biesbsoch, 27 Hectare. voormalig graslandpolder. Behorende tot het gebied van de Kikvorsch of Otterpolder. Omkaad met lichte dijk in het midden van de 19de eeuw. Ongeveer 27 hectare met daarbinnen twaalf griendblokken. Staatsbosbeheer haalde in 1994 de schotblaken uit de sleuven zodat het gebied nu onderhevig is aan het getij.

Middelveld
Oude niet langer in gebruik zijnde gebiedsnaam in de Biesbosch. (nu spaarbekken)

Moerdijkbruggen
In 1872 wordt de spoorbrug aangelegd.

Moken
Oude niet langer in gebruik zijnde gebiedsnaam in de Biesbosch. (nu spaarbekken).

Moldiep
Voor de waterrecreatie werd het vroeger deels nogal smalle en bochtige Moldiep gekanaliseerd en bij deze kreek een kleine haven gecreŽerd. Een en ander betekend overigens wel, dat de geomorfologische structuur van de kreekbedding en haar oeverlanden plaatselijk is verminkt (Dr. H.A. Visscher, Landelijk Dordrecht).

Moordplaat
Bouwland. Voormalige eigenaar Waterwinbedrijf Brabantse Biesbosch wilde in ondermeer deze polder het vierde spaarbekken realiseren, dit gaat echter niet door. Nu in eigendom van Staatsbosbeheer. Bestemming: Wetland.

 

ZOEKEN

 
 

GRATIS MAGAZINE

 

Schrijf je hier in voor het grat Schrijf je hier in voor het gratis magazine van het Biesbosch MuseumEiland!

 

ACTIVITEITENKALENDER

 

 

LAATSTE NIEUWS

 
 
 
 

© biesbosch.nu