Echte
valeriaan
(Valeriana
officinalis)
Els Wannee
Standplaats:
Europa, met uitzondering van het Middellandse- Zeegebied en Azië.
Vindplaats: langs slootkanten,
greppels, natte weiden en op vochtige, voedingsrijke bodem.
Behoort tot de valeriaanfamilie.
De
valeriaan heeft rechtopstaande stengels, tegenoverstaande geveerde
bladeren, kleine witte tot roze bloemen
in pluimvormige schermen en
een korte wortelstok met kruipende wortels.
Bloeitijd:
juli tot september, hoogte 80-150 cm
Volksnamen: kattekruidwortel,
zenuwgoed, donderpoes, duvelsdrek.
Engeland: Phu.
Duitsland: Baldrian.
Geschiedenis
De
Griekse en Romeinse artsen erkenden reeds de geneeskracht van de
valeriaansoort die zij “phu” noemden. De geslachtsnaam valeriana is
waarschijnlijk afgeleid van het Latijnse werkwoord valere, wat sterk
zijn betekent en heeft betrekking op de krachtige werking van de
plant.
De geur van de bloemen werkt sterk prikkelend op katten, zij gaan
spinnen en beginnen rond te rennen (donderpoes). Ingrediënten van
sommige valeriaansoorten worden in de Himalaya nog steeds voor
wieroken en parfums gebruikt.
Volksgeneeskunde
Valeriaan wordt beschreven in het boek Physica van
Hildegard von Bingen en was èèn van de belangrijkste planten in de
middeleeuwse kloostertuinen. De soortnaam ”officinalis” geeft aan
dat de plant in de officina van het klooster al werd verwerkt tot
geneesmiddel.
Galenus
adviseerde het kruid bij duizeligheid en oogklachten. In bekende
kruidboeken wordt de plant aanbevolen als een urinedrijvend en
menstruatieversterkend middel en werd toegepast bij o.a. hoesten,
astma, slapeloosheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid,
nerveuze spanning, stress, hoofdpijn, nerveuze maagkrampen, angst en
het verhogen van de geslachtsdrift. Een aantal van deze toepassingen
behoren tot het verleden.
In
de zeventiende eeuw noemden Italiaanse artsen de krampopheffende
werking en pas in de twintigste eeuw wordt de werking van valeriaan
volledig bekend.
Bij slaapproblemen onderdrukt het kruid de belangrijke REM- fase(
dit is de droomfase tijdens de slaap) niet. Men staat dus fit en
energiek weer op. Ook is er geen negatieve invloed op het
reactievermogen.
Valeriaan versterkt de werking van andere kruiden en wordt daarom
vaak als ondersteuning in natuurlijke middelen gecombineerd met
andere kalmerende kruiden. Bij het stoppen met roken vermijdt het
kruid nervositeit en angsten die te wijten zijn aan de ontwenning en
geeft de sigaret een onaangename smaak.
Huidige onderzoeken wijzen uit dat valeriaan kalmerend,
krampopheffend en maagzweerremmend is. Wetenschappelijk is bewezen
dat valeriaan werkt bij slaapproblemen.![Valeriaan. Copyright DaanBruysters/www.stockburo.nl](../images/Valeriaan1.jpg)
Gebruikte
delen: gedroogde vezelachtige wortel en wortelstok die na het drogen
een karakteristieke geur verspreiden.
Inhoudsstoffen:
etherische olie bevat monoterpenen, valerenal, valeranone,
valeriaanzuur, gamma-amnobutyriczuur, arginine en valepotriaten
(zijn instabiel).
Waarschuwing:
bij langdurig gebruik kunnen
valepotriaten, hartritmestoornissen, hoofdpijn, onrust,
pupilverwijding en slapeloosheid veroorzaken.
Niet geschikt voor kinderen jonger dan
drie jaar.
Wees voorzichtig met het combineren van
valeriaan met reguliere sedativa. Het kruid zou de werking van
benzodiazepines kunnen versterken.
|