![Witte waterkers. Copyright Wikipedia.](../images/280px-Rorippa_nasturtium-aquaticum.jpg) |
De lente is in volle
gang. Groene planten maken alle stoffen die nodig
zijn voor hun opbouw en groei zelf. Ze gebruiken
zonne-energie en in cellen met chlorofyl worden
suikers gemaakt uit koolstofdioxide en water.
Dieren
bezitten geen chlorofyl en zijn dus direct of
indirect afhankelijk van planten en hun voeding. Wij
mensen zijn meer dan velen van ons beseffen
afhankelijk van heel de natuur. |
In de loop der tijden
is door de ontwikkeling van wetenschap en techniek veel
kennis van voedzame en geneeskrachtige eigenschappen van
planten verloren gegaan.
Laten we nu eens een kijkje
nemen bij de eendenkooi op de Visplaat. Daar staat een
plantje dat in Nederland zeldzaam is geworden, maar dat wel
in heel Europa gekweekt wordt en dat onze gezondheid goed
zal doen, misschien meer dan pillen en drankjes uit potten
en flessen: Witte waterkers, tegenwoordig een geslachtsnaam
waar Echte- en Slanke waterkers onder vallen. De rijpe
vruchten van beide soorten verschillen. Dat verschil is
alleen met een loepje te zien. De naam Nasturtium
officinalis is veelzeggend: nasturtium komt van nasus
tortus , dat 'opgetrokken neus' betekent en verwijst naar de
prikkelende mosterdsmaak van de plant. Officinalis geeft aan
dat de plant vroeger voorkwam op de door monniken
vastgestelde officiële lijst van geneeskrachtige planten.
Het Nederlandse 'kers' komt van het Latijnse woord voor
toenemen, dit vanwege de snelle groei van het plantje.
|
Waterkers is een 10 tot
60 cm overblijvende, winterharde, groenblijvende
waterplant.
Beide soorten blijven klein als ze op oevers
groeien. In het water krijgen ze lange vlezige,
holle, sterk vertakte stengels, die bij de
stengelknoppen witte wortels vormen, die over het
slik kruipen. De stengels groeien in het water snel
en kunnen smalle kreken in korte tijd helemaal
opvullen, vooral waar die onder invloed van de
getijden staan. |
Het plantje was al in de tijd
van Hippocrates(470 – 377 v.C) bekend om zijn
slijmoplossende en opwekkende eigenschappen.
Xenophon,
de Griekse geschiedschrijver, meldt hoe de Perzen
waterkers aten als energiegevend tonicum vóór de
strijd. Volgens Dioscorides (40 – 90 n.C) werkte
waterkers als afrodisiacum.
Culpeper (17e eeuw) vond uit dat een
masker van waterkersblaadjes helpt tegen sproeten en
verkleurende plekjes van de huid.
Men kende al vroeg de werking van waterkers evenals
van speenkruid ter voorkoming van scheurbuik.
In onze tijd zijn nog
meer werkzame stoffen van de plant bekend en zou hij
vaker toegepast kunnen worden als de moderne mens
wat meer met de natuur zou durven leven. Vanwege het
gehalte aan vitamine C verhoogt het bijvoorbeeld de
afbraak van twee schadelijke kankerverwekkende
stoffen uit sigarettenrook, te weten N.N.K.(nicotin
derived nitrosaminoketon) en benzoapyreen.
|
![](../images/388px-Xenophon.jpg) |
De
Griekse schrijver Xenophon. |
Reumatische en jichtige lieden
kunnen baat hebben bij een voorjaarskuur van waterkers
vanwege het hoge vitamine C gehalte. Zwavelverbindingen in
de plant stimuleren ons immuunsysteem. Als men waterkerssap
door de hoofdhuid masseert, zorgt dat voor een betere en
dikkere haargroei.
Voor wie in navolging van de
Romeinen Witte waterkers liever in de keuken gebruikt: zij
is een van de voedzaamste groenten vanwege vitaminen- en
mineralengehalte. Stoffen als kalium, jodium, magnesium,
ijzer, calcium, natrium, koper en zink zijn allen te vinden
in dit bescheiden plantje.
Medicinale planten werden
aanvankelijk rauw gegeten en dat was goed, want in verse
kruiden blijven vitamine en andere werkzame stoffen het best
bewaard.
Jonge verse blaadjes hebben de voorkeur. Ze passen goed bij
tomaten, hardgekookte eieren en ansjovis. In
roerbakgerechten, bij zalmmoot of omelet smaakt waterkers
ook prima.
Het kruid moet wel altijd grondig gewassen, zeker als het
groeit in de buurt van vee(vooral schapen): via de leverbot
zuigworm kan zij een parasitaire worminfectie, leverbot
ziekte veroorzaken. Ook moet men de plant niet langer dan 3
tot 4 weken gebruiken om irritatie van de maagdarm
slijmvliezen te vermijden. Tegen die tijd leest U echter
weer over een andere plant en diens toepassingen.
|